Czy VR może stać się częścią BIM? Jak to wygląda w praktyce?

BIM i rynek budowlany w Polsce

Obecnie rynek budowlany w Polsce pod względem stosowania nowoczesnych technologii, takich jak BIM (Building Information Modeling), rozwija się wolno. Z raportu Kantar Polska w 2023r. dla firmy Autodesk. wynika,

“W 2023 roku kontakt z (BIM) miało blisko 60% specjalistów z branży arch-bud, co stanowi wzrost aż o 21 punktów procentowych w porównaniu z 2019” … “W metodyce BIM najlepiej orientują się architekci (71%), następnie inwestorzy (56%) i, stosunkowo najrzadziej, wykonawcy (45%)”

RAPORT – BIM, współpraca, zarządzanie informacją w polskim budownictwie, Autodesk, 2023

Jest to niżej niż w pozostałych regionach UE, gdzie BIM staje się standardem w projektowaniu i realizacji inwestycji. Głównymi barierami w Polsce są wysoki koszt implementacji oraz brak wystarczającej wiedzy i szkoleń w tej dziedzinie. Aby lepiej zilustrować względne wykorzystanie BIM, wspomogę się grafem kołowym przedstawiającym obecne poziomy adopcji metodyki w różnych regionach świata.

Z drugiej strony przyszłość budownictwa to integracja różnych technologii informacyjnych, a BIM może stanowić platformę, która połączy wiele z nich. To modne sformowanie niesie ze sobą o wiele więcej niże serwery i parę programów. Jedną z technologii, która już teraz wzbudza duże zainteresowanie i może zrewolucjonizować branżę budowlaną, jest Wirtualna Rzeczywistość (VR) oraz rozszerzona rzeczywistość (AR)

VR – potencjał nie tylko w rozrywce

Chociaż technologia VR kojarzy się głównie z rozrywką, szczególnie w kontekście gier komputerowych, jej zastosowanie w innych branżach, takich jak architektura i budownictwo, zyskuje na znaczeniu. . Technologia na szeroką skalę zadebiutowała w 2012 kiedy to Luckey utworzył zbiórkę na Kickstarter dla swojego wynalazku Oculus Rift i w krótkim czasie uzbierał $2.4 milliona dolarów. Od tamtej pory na rynku co jakiś czas pojawiają się nowy modele okularów 3D, m.in od SONY,  Facebooka, czy Google a ostatnio Apple. W praktyce VR pozwala na pełne zanurzenie się w modelach 3D, które w tradycyjnym BIM wyświetlane są na monitorach. Dzięki VR projektanci, inwestorzy i klienci mogą „wejść” w model budynku i poruszać się po nim, jakby znajdowali się w rzeczywistej przestrzeni.

Przykłady zastosowania VR w projektowaniu

Technologia VR znajduje zastosowanie szczególnie w branży architektonicznej, gdzie kluczowe jest wyobrażenie sobie przestrzeni jeszcze przed jej fizycznym powstaniem. W Twojej prywatnej pracowni, specjalizującej się w projektach wnętrz oraz budynków usługowych i wypoczynkowych, VR staje się narzędziem ułatwiającym komunikację z klientami i zespołem projektowym.

Standardem jest już korzystanie z chmury do przechowywania dokumentacji projektowej, umożliwia bieżące aktualizowanie modeli architektonicznych i integrację z systemami instalacyjnymi i konstrukcyjnymi. Dzięki temu współpraca z innymi specjalistami, jak konstruktorzy czy instalatorzy, staje się bardziej efektywna, a projekt można na bieżąco korygować. VR dodaje do tego możliwość wizualizacji przestrzeni w sposób, który umożliwia lepsze odczucie projektu, zarówno z perspektywy architekta, jak i inwestora. Modele można zapisać w sieci i otwierać z dowolnego miejsca na ziemi.

VR w miejsce fizycznych prototypów

Jednym z kluczowych elementów przy tworzeniu projektów, szczególnie dla branży usługowej, jest przygotowywanie tzw. mock-up room’ów – fizycznych prototypów wnętrz, np. w hotelach czy biurowcach. Tego typu pomieszczenia są zazwyczaj budowane w tymczasowych obiektach, takich jak kontenery, co wiąże się z wysokimi kosztami i czasochłonnością. Co więcej, każda zmiana projektu na etapie budowy generuje dodatkowe koszty i opóźnienia.

VR rozwiązuje te problemy. Dzięki możliwości przeniesienia projektu do wirtualnego świata, eliminowana jest potrzeba tworzenia kosztownych, fizycznych modeli. Wirtualne prototypy, szyte na miarę i z możliwością zmiany parametrów, ustawienia mebli lub kolorów w realnym czasie pozwalają na wykrywanie potencjalnych błędów już na wczesnym etapie projektu, zapewnia 100% kompatybilność w czasie rzeczywistym projektowanego obiektu.

Pozwala na odczucie przestrzeni w dowolnej porze dnia  i nocy, połączony z technikami zdjęć panoramicznych wykonywanych np. z dornów  daje bardzo realistyczny obraz danej przestrzeni niezależnie od wysokości z której oglądamy obiekt.

Przekłada się to na oszczędności i sprawniejsze realizowanie inwestycji.

VR a przyszłość BIM

Integracja technologii VR z BIM to nie tylko przyszłość, ale i wyraźny trend. Dzięki wprowadzeniu VR do BIM, projektanci, inżynierowie oraz inwestorzy mogą lepiej ocenić i wizualizować projektowane budynki. VR umożliwia pełną immersję w projekcie, pozwalając na realistyczne odwzorowanie przestrzeni o każdej porze dnia, przy różnym oświetleniu i warunkach pogodowych. Dodatkowo, w połączeniu z danymi z dronów i panoramicznymi zdjęciami terenu, VR oferuje jeszcze dokładniejsze odwzorowanie kontekstu przestrzennego.

Jak VR zmienia projektowanie i budownictwo?

Oto kilka kluczowych zastosowań VR w połączeniu z BIM, które mogą zmienić branżę budowlaną:

• Wizualizacje projektów dla klientów: Inwestorzy mogą dokładniej ocenić projekt i wnętrza, co skraca czas podejmowania decyzji oraz zmniejsza liczbę późniejszych poprawek
• Szkolenia dla pracowników: Dzięki VR można symulować budowę i szkolenia w warunkach zbliżonych do rzeczywistych, co może zwiększyć bezpieczeństwo i efektywność pracowników na placach budowy.
• Symulacje i analizy przestrzenne: Możliwość wejścia w wirtualne modele budynków pozwala lepiej zrozumieć interakcje między różnymi elementami projektu – zarówno konstrukcyjnymi, jak i instalacyjnymi.

Sytuacja VR i BIM w Polsce

W Polsce technologia VR w budownictwie i architekturze wciąż znajduje się na wczesnym etapie rozwoju. Pomimo dużego potencjału, wiele firm budowlanych nie jest jeszcze gotowych na masową implementację tej technologii, podobnie jak w przypadku BIM. Głównymi wyzwaniami są koszty oraz brak odpowiedniej infrastruktury technologicznej i kompetencji wśród pracowników.

Jednak rozwój tej technologii na świecie, a także rosnąca popularność narzędzi BIM, sugerują, że VR może stać się standardem w projektowaniu i realizacji inwestycji w nadchodzących latach. Firmy, które zdecydują się na wdrożenie tej technologii, zyskają przewagę konkurencyjną dzięki lepszej koordynacji projektów, większej precyzji w planowaniu i szybszej realizacji inwestycji.

Bibliografia:
• RAPORT – BIM, współpraca, zarządzanie informacją w polskim budownictwie 2023 Autodesk
• BIM w Polsce – Ministerstwo Rozwoju i Technologii | Portal Gov.pl
• Dane Eurostat